Εκπαιδευτική Δράση Πρόληψης Καπνίσματος
«Μαθαίνω – Γνωρίζω – Δεν Καπνίζω»
Η δράση πρόληψης «Μαθαίνω – Γνωρίζω – Δεν Καπνίζω» αποτελεί μια οργανωμένη εκπαιδευτική πρωτοβουλία αγωγής υγείας, η οποία απευθύνεται σε σχολικές μονάδες και φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, με στόχο την ενημέρωση και ενδυνάμωση των μαθητών απέναντι στο κάπνισμα και τους μηχανισμούς εξάρτησης.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε μαθητές/τριες Πρωτοβάθμιας (5ης & 6ης Δημοτικού) και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και αποτελεί οργανωμένη εκπαιδευτική δράση πρόληψης καπνίσματος.
Το πρόγραμμα στοχεύει στην ενίσχυση της γνώσης και της ευαισθητοποίησης των μαθητών αναφορικά με τις συνέπειες του καπνίσματος, τους μηχανισμούς εθισμού, την ενίσχυση της κριτικής σκέψης και την καλλιέργεια υπεύθυνων επιλογών, μέσω βιωματικών δράσεων, διαδραστικών παρουσιάσεων και εκπαιδευτικού υλικού.
Κύρια στοιχεία
• Διάρκεια: 60 λεπτά (4 ενότητες + βίντεο/δραστηριότητες).
• Σχολικό έτος: 2026–2027
• Άξονες υλοποίησης:
• Συνεργασία με Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης (εκπαιδευτικές επισκέψεις + πρόληψη).
• Φιλοξενία σε σχολεία που εκδηλώνουν ενδιαφέρον.
Κύρια δεδομένα & επείγουσα ανάγκη (ESPAD 2024 – Ελλάδα)
• 54% των 16χρονων έχει δοκιμάσει παραδοσιακό ή ηλεκτρονικό τσιγάρο (υψηλότερο από ευρωπαϊκό μέσο 48%).
• 52% lifetime χρήση ηλεκτρονικού/vape (αύξηση από 35% το 2019 – μια από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη).
• 77% θεωρούν εύκολη την πρόσβαση σε vape.
• 32,9% κάπνισε πολύ πρόσφατα (τελευταίος μήνας) κάποιο καπνικό προϊόν.
• Το 90% των ενήλικων καπνιστών ξεκινά πριν τα 18 (ΠΟΥ) — η παρέμβαση σε αυτή την ηλικία είναι κρίσιμη.
Περιεχόμενο δράσης
-
Διευκρινίζουμε εκτενώς τους μηχανισμούς του εθισμού και της εξάρτησης από το τσιγάρο, προσφέροντας πληροφορίες που ενισχύουν την υπευθυνότητα των νέων.
-
Παράλληλα, διερευνούμε τις δόλιες στρατηγικές μάρκετινγκ που χρησιμοποιεί η καπνοβιομηχανία για να προσελκύσει νέους καταναλωτές, αποκαλύπτοντας τις τεχνικές που κρύβονται πίσω από τη διαφήμιση και την προώθηση των προϊόντων καπνού.
-
Εξετάζουμε τόσο τις σωματικές όσο και τις ψυχολογικές πτυχές της εξάρτησης, ενώ παράλληλα παρέχουμε πρακτικές στρατηγικές για τη διακοπή του καπνίσματος και τη βελτίωση της ψυχοσωματικής ευεξίας.
-
Το πρόγραμμα μπορεί να ενταχθεί στο πλαίσιο των Προγραμμάτων Αγωγής Υγείας που υλοποιούνται από τις σχολικές μονάδες, σύμφωνα με τις σχετικές εγκυκλίους του Υ.ΠΑΙ.Θ., και προσαρμόζεται ηλικιακά στις ανάγκες των μαθητών κάθε βαθμίδας.
Περιγραφή δράσης & φιλοσοφία του προγράμματος
Κάθε μέρα, χιλιάδες νέοι σε όλο τον κόσμο δοκιμάζουν το πρώτο τους τσιγάρο.
Δεν το κάνουν γιατί το θέλουν πραγματικά, αλλά επειδή επηρεάζονται από το περιβάλλον τους, από την ανάγκη ένταξης σε μια ομάδα ή από την εσφαλμένη αντίληψη ότι μπορούν να ελέγξουν μια συνήθεια που στην πραγματικότητα βασίζεται σε μηχανισμούς εξάρτησης.
Το κάπνισμα δεν είναι απλώς μια κακή επιλογή.Είναι ένα παιχνίδι εξάρτησης που κερδίζει όσους δεν γνωρίζουν τους κανόνες του.
Αλλά τι θα γινόταν αν ήξεραν όλη την αλήθεια;
Αν καταλάβαιναν πώς παγιδεύονται πριν καν το καταλάβουν;
Αν είχαν τη δύναμη να πουν «όχι» χωρίς να νιώσουν αδύναμοι»;
Το εκπαιδευτικό & βιωματικό σεμινάριο «Μαθαίνω - Γνωρίζω - Δεν Καπνίζω» σχεδιάστηκε με σκοπό να εξοπλίσει τους μαθητές με γνώση και αυτοπεποίθηση. Η προσέγγιση δεν στοχεύει στη δημιουργία ενοχής ή φόβου, αλλά στην καλλιέργεια προσωπικής κρίσης και στη δυνατότητα των μαθητών να αναγνωρίζουν τις πιέσεις και να λαμβάνουν συνειδητές αποφάσεις.
🎯 Στόχοι του Σεμιναρίου
🔹 Να κατανοήσουν οι μαθητές τι είναι ο εθισμός και πώς το κάπνισμα «εγκλωβίζει» το μυαλό και το σώμα.
🔹 Να αποκαλύψουμε τις δόλιες τεχνικές της καπνοβιομηχανίας που στοχεύουν στους νέους.
🔹 Να μάθουν να αναγνωρίζουν και να αντιμετωπίζουν την ομαδική πίεση.
🔹 Να εμπνευστούν και να πάρουν τις σωστές αποφάσεις μέσα από εμπειρίες, συζήτηση και δράση.
Δομή του Σεμιναρίου (60 λεπτά)
📌 1η Ενότητα – Η Αλήθεια για το Κάπνισμα
📌 2η Ενότητα – Μηχανισμοί Εθισμού & Τα Κρυφά Κόλπα της Καπνοβιομηχανίας
📌 3η Ενότητα – Η Δύναμη του "Όχι"
📌 4η Ενότητα – Βιωματική Δραστηριότητα
📌 + Προβολή βίντεο & παρουσίαση με διαφάνειες
🎓 Κάθε μαθητής λαμβάνει πιστοποιητικό παρακολούθησης.
• Ενότητα ενημέρωσης για την πραγματικότητα του καπνίσματος
• Παρουσίαση των μηχανισμών εθισμού και των κοινωνικών επιρροών
• Συζήτηση για τη διαχείριση της πίεσης συνομηλίκων
• Βιωματική δραστηριότητα και ασκήσεις συμμετοχής
• Υποστηρικτικό οπτικοακουστικό υλικό
💡 Παιδαγωγική προσέγγιση & τι καθιστά τη δράση διαφορετική
💙 Μιλά στη γλώσσα των μαθητών. Δεν είναι μια ξύλινη διάλεξη, αλλά μια συζήτηση που τους αφορά - εξοπλίζει τους μαθητές με λόγους και εργαλεία για να παίρνουν οι ίδιοι αποφάσεις — όχι από φόβο, αλλά από κατανόηση.
🤝 Η φιλοσοφία της δράσης βασίζεται στην ιδέα ότι η πρόληψη είναι πιο αποτελεσματική.
🎭 Δεν τους λέμε απλώς "μην καπνίζεις" – Τους δίνουμε λόγους και εργαλεία για να πάρουν τη σωστή απόφαση μόνοι τους.
💭 Έτσι, όταν έρθει η στιγμή της επιλογής, οι μαθητές είναι καλύτερα προετοιμασμένοι να λειτουργήσουν με επίγνωση και αυτοπεποίθηση.
Αναμενόμενη Κοινωνική Ωφέλεια
Μια επένδυση στο μέλλον της νέας γενιάς.
• Η δράση «Μαθαίνω - Γνωρίζω - Δεν Καπνίζω» δεν είναι απλώς ένα εκπαιδευτικό σεμινάριο· είναι μια παρέμβαση πρόληψης με πολλαπλό κοινωνικό αντίκτυπο, που επιδιώκει να χτίσει ένα τείχος γνώσης και συνείδησης ανάμεσα στους νέους και τον εθισμό. σε μια οργανωμένη και μετρήσιμη εκπαιδευτική δράση με κοινωνικό αποτύπωμα.
Πρόληψη ξεκινώντας από τη ρίζα
• Το 90% των καπνιστών ξεκινούν πριν τα 18.
• Μέσα από τη δράση, οι μαθητές αποκτούν σαφή εικόνα για τις επιπτώσεις του καπνίσματος πριν καν σκεφτούν να δοκιμάσουν.
• Η παρέμβαση αυτή λειτουργεί προληπτικά, αποτρεπτικά και ενισχυτικά σε μια κρίσιμη ηλικιακή φάση.
• Στην προώθηση υγιών συμπεριφορών
Ενίσχυση ψυχικής ανθεκτικότητας & κρίσης
• Οι μαθητές αναγνωρίζουν τους μηχανισμούς εξάρτησης και τις ψυχολογικές παγίδες του εθισμού.
• Εξασκούν την κριτική τους σκέψη απέναντι στη διαφήμιση, την πίεση των συνομηλίκων και τις κοινωνικές νόρμες.
• Μαθαίνουν να λένε "όχι" με αυτοπεποίθηση και γνώση.
Δημόσια Υγεία με πραγματικό αποτύπωμα
• Κάθε παιδί που δεν ξεκινά το κάπνισμα σημαίνει:
-
Χιλιάδες ευρώ εξοικονόμησης σε κόστος υγειονομικής περίθαλψης.
-
Μείωση χρόνιων νοσημάτων και θανάτων στο μέλλον.
-
Έναν ενήλικα με καλύτερη ποιότητα ζωής, αυξημένη παραγωγικότητα και θετικό κοινωνικό αποτύπωμα.
Κοινωνικός Αντίκτυπος
• στην πρόληψη του καπνίσματος σε κρίσιμη ηλικία
• στην ενίσχυση της κριτικής σκέψης των νέων
• στην προώθηση υγιών συμπεριφορών
• σε μια οργανωμένη και μετρήσιμη εκπαιδευτική δράση με κοινωνικό αποτύπωμα
Η Χριστίνα Σεραφείμ, αριστούχος Διδάκτωρ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης όπου και διδάσκει Λογοτεχνία στο τμήμα της Γερμανικής Φιλολογίας, γεννήθηκε και σπούδασε στη Φρανκφούρτη, Γερμανική Φιλολογία, Ψυχολογία και Παιδαγωγική, δημιουργώντας ένα πλούσιο, πολυδιάστατο υπόβαθρο που αντικατοπτρίζει την αφοσίωσή της στη γνώση και την ικανότητά της να διερευνά τα πολύπλοκα στοιχεία του ανθρώπινου πνεύματος αποτελούν ένα πάθος που τη χαρακτηρίζει.
Με εξειδίκευση στη λογοτεχνία και στη συγκριτολογία και με πλούσιο πολυποίκιλο υπόβαθρο, η Χριστίνα Σεραφείμ φέρνει μια μοναδική προοπτική στα θέματα των ομιλιών της όπου η εμπειρία και η ειδίκευσή της θα φωτίσουν τα θέματα που σπάνια εξετάζονται, προσφέροντας μια εμπνευσμένη και ενδιαφέρουσα εμπειρία σε κάθε ακροατή.
Ψηφιακή Απήχηση της Δράσης (κοινή βάση)
Η δράση υποστηρίζεται από ενεργή ψηφιακή παρουσία με:
• 70.000 συνολικούς ακολούθους στα επίσημα κανάλια
• 2.000.000 προβολές το τελευταίο τρίμηνο
• 550.000 προβολές τον τελευταίο μήνα
Όλες οι μορφές αναφοράς υποστήριξης έχουν ενημερωτικό και θεσμικό χαρακτήρα και υλοποιούνται με σεβασμό στο εκπαιδευτικό πλαίσιο και τη δεοντολογία που διέπει δράσεις για μαθητές.
Ελπίζουμε ότι αυτή η πρόταση σάς ενδιαφέρει και περιμένουμε με ενδιαφέρον την απάντησή σας.
Αν έχετε οποιεσδήποτε ερωτήσεις ή αν θέλετε να συζητήσουμε περαιτέρω λεπτομέρειες, παρακαλώ, μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας.
Σας ευχαριστούμε για τον χρόνο σας.
Υπεύθυνος Προγράμματος Γεώργιος Τσιτουρίδης,
Εισηγητής Χριστίνα Σεραφείμ
www.tsitouridis.com/δράσεις-για-σχολεία-1
2310225164 – 6983518038
Στρατηγικός Συνεργάτης Πρόληψης
Συγκινησιακή διαφήμιση!
Τι θα γίνει με ένα μόνο τσιγάρο!
Έχει υλοποιηθεί με επιτυχία και σε άλλα σχολεία, αναδεικνύοντας τη σοβαρότητα του καπνίσματος και τη σημασία της πρόληψης.
